आखिर केको लागि लेख्दैछु त म? – – बी० पी० बजगाईं

आज मैले मेरो व्यस्तता पन्साएर पनि ‘आखिर केको लागि’ सुन्न बसें| यो गत ३ नवम्बरको दिन काठमाडौँको शिपी थिएटरमा विमोचन भएको एउटा गीति एल्बम हो| विगत केही दिनदेखि म सार्है व्यस्त छु| आफैलाई पनि समय दिन पाएको छुइन जस्तो भईरा’छ| यसैले मैले रबिन बान्तवा खाहोङ राईज्युको नयाँ एल्बम सुन्दै काम गर्ने भनेर बजाउन थालें| एउटा गीत सुनिसकेपछि मैले मेरो काम रोकेर चुपचाप बसेर केवल गीत सुन्न बाध्य बनें| गीत त यस्तो पो हुनुपर्छ, स्रोतालाई सुन्न बाध्य बनाउने…| तेहेर्याएर सुनें| तेस्रो पटक सुन्दै जाँदा गीतकार रबिनका शब्दहरूले बब डिलनको Beware doll, you’re bound to fall अनि बब मार्लेको But you can’t run away from yourself जस्ता शब्दहरूको सम्झना गरायो|

 

पश्चिमी गीत-सङ्गीतमा दशकौं अघिबाटै दार्शनिक भावका गीतहरू आउन थालेका हुन्| जोन पल सात्रेले भनेका थिए, ‘मान्छे आफ्नो स्वतन्त्रताको निम्ति अभिशप्त छ किनभने उ एकपटक यो संसारमा आएपछी उसले गरेको प्रत्येक कुराको निम्ति उ जिम्मेवार रहेको हुन्छ|’

 

यसैले मान्छेको स्वतन्त्रतालाई दार्शनिक आयाममा राखेर हेरिनु जरुरी हुन्छ| यस्तै आवश्यकतालाई पुरा गर्ने काममा पश्चिमी संसारले गीतसङ्गीतमा पनि धेरै प्रयोगहरू गरेको हामी पाउँछौं| बोन जोभीको It’s my life जस्ता गीतहरूले अराजक सोचभन्दा पर मान्छेलाई उभिन सिकाउन थालेको सम्झना गरौँ , अनि सोचौं हाम्रो भाषामा यस्ता गीतहरू कति छन्? अधिकांश गीतहरूमा अर्धनग्न कम्मर हल्लाउने शब्दहरूको चर्को स्वर छ, हल्लै हल्लाको सङ्गीत यत्रतत्र छ, गीत एकातिर अनि सङ्गीत अर्कोतिर भएका गीतहरू पनि निस्कदै छन्, हाम्रो भाषाका गीतहरूले आफ्नोपन हराउँदै गएको छ, सबैभन्दा मुख्य कुरा आजका दिशाहीन जमातको लागि उनीहरूलाई समाजमा फर्क्याएर ल्याउने गीतहरूको अभाव छ| हाम्रो गीतहरूमा जीवन दर्शनको अभाव छ|

 

यस्तो बेला आफ्नो देशबाट धेरै टाडा जिउने आधार खोज्न पुगेका रबिन बान्तवा खाहोङ राईले हङकङको व्यस्त जीवनमा पनि स-सानो समयको सदुपयोग गरेर दर्शन सम्बन्धी स्व-अध्ययन गर्छन् अनि त्यसता अध्ययन लगायत जीवनभित्र नियालेका बिम्ब र आयामहरूलाई गीतको रूपमा लिपिबद्ध गर्छन्| ती गीतहरू मध्ये पाँचवटा गीतले “आखिर केको लागि?’ नामक एल्बमको रूप लिएछ| हाम्रो भाषाका गीतहरूमा जीवन दर्शन पस्किन सकेको छ यस एल्बमका गीतहरूले| केवल स्व-अस्तित्वको भोकले अन्धा भएको संसारलाई आफ्नो गीतमा रबिन सोध्छन्, “फूलबारीका फूलमाथि गोलाबारुद झारेर, खुशी होलान के बिस्मिल्लाह रगतको आँशु झारेर?” यसरी नै अर्को एउटा गीतमा उनले सोधेका छन्, “काँधमा बोकेर आडम्बरको भारी कहाँ हो जाने? कसरी लाने लालचको भकारी?” हाम्रो बचाईलाई उनी भन्छन्, सागर तरे पनि ओभानो छ जिन्दगी| ‘मन दुखाउनेलाई पनि माया गर, गुण बिर्सनेलाई पनि माया गर’ भनेर गीतले जुन संसारको परिकल्पना गरेको छ त्यो साँच्चै नै एउटा सुखद संसार हुनुपर्ने लाग्छ| स्रोतालाई गीतको माध्यमबाट गीतकारले आ-आफ्नो हृदयलाई साँघुरिन नदिने अपील समेत गरेका छन्| माया पिरतीका गीतहरूभन्दा धेरै अलग गीतहरू हामी समक्ष आएको छ आखिर केको लागि? सुन्न र बुझ्नको लागी त हो नि…| यी गीतहरू पनि माया कै गीतहरू त हुन्, यी गीतहरूले मान्छेलाई माया गर्न सिकाउँछन्|
यस एल्बमको एउटा विशेष गीतले भने मेरो मनलाई निकै हल्लायो| “मुठ्ठीमा किन सास फेर्नु? हावा सबै तिम्रै हो, कुवामा किन जमिबस्नु? सागर सबै तिम्रै हो” भन्ने गीत केवल मान्छेको मान्छेत्वको निम्ति मुक्ति युद्धको एउटा गगनभेदी शंखनाद हो| ‘साँघुरो कोठा बारेर संसारै खुम्च्यायौ’ भन्ने गीतको लाइनले यांकी साम्राज्यवादीदेखि लिएर घरभित्रको चर्को आवाजसम्मको अहमलाई गाड्न सफल भएको छ| ‘भीडमा हराएँ यसरी सम्झनै कसैलाई सकिनँ एकान्तमा आएँ फेरी बिर्सनै कसैलाई सकिनँ’ गीतले उपभोक्तावादले जकडिएको पुस्ता अनि विभिन्न गेजेट र उपकरणको दास भएर एक्लिँदै गरेको मान्छेलाई सजग गराउने काम गरेको छ| समग्रमा भन्नुपर्दा जीवनका ब्ल्याक एंड व्हाइट र रङ्गीन दुवै पक्षलाई निचोरेर जीवन दर्शन कोर्ने काम भएको छ ‘आखिर केको लागि?’ गीति एल्बममा|

 

 

यस एल्बमको शब्दको चर्चा पड्नु भन्दा पनि गीतहरू सुन्नु झनै ठीक हुनेछ| यसको सङ्गीत भने सङ्गीतकार शरद सिन्हाले खिप्ती गरेर बनाएका छन्| उनी सङ्गीतलाई निरन्तर अध्ययन गर्ने एक सफल सङ्गीतकार हुन्| कर्णप्रिय, शीतल, शब्दहरूलाई न्याय दिन सक्षम सङ्गीत दिएकोमा सङ्गीतकार बधाईका पात्र भएका छन्| गायकहरू ज्ञान सुब्बा, रविन शर्मा, राकेश खालिङ, पुष्पन प्रधान र पवन रार्इले आफुले गाएका गीतहरूलाई झनै विशेष बनाएका छन्| सुमित विश्वकर्माको एरेन्जमेन्टमा तयार यस एल्बमसँग जोडिएका सबैजना नै बधाईका पात्र हुन्| सबैलाई बधाई एवं भविष्यमा यस्ता जीवनदायी गीतहरू अझै धेरै लेखिउन अनि यस्ता गीतहरू हामी श्रोता समक्ष आईरहोस् भन्ने कामना रह्यो| आखिर सुन्नैको लागि हो यो एल्बम|

– बी० पी० बजगाईं, सिलगडी, (०६/११/२०१८)

 

 

 

This entry was posted in Arts & Entertainment, Featured. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *